Kurs konserwatora suwnic, wciągników i wciągarek przygotowuje do wykonywania czynności konserwacyjnych przy urządzeniach transportu bliskiego oraz do sprawdzenia kwalifikacji przed Urzędem Dozoru Technicznego. Szkolenie łączy wiedzę techniczną z praktyką przy urządzeniu i koncentruje się na zagadnieniach istotnych w codziennej pracy konserwatora.
Uczestnicy poznają budowę suwnic, wciągników i wciągarek, mechanizmy podnoszenia i jazdy, układy elektryczne, sterowanie, zabezpieczenia oraz zasady prowadzenia przeglądów i dokumentacji. Istotnym elementem jest również kontrola stanu technicznego i rozpoznawanie nieprawidłowości mogących wpływać na dalszą eksploatację urządzenia.
Szkolenie jest przeznaczone dla osób, które chcą przygotować się do pracy jako konserwator suwnic oraz uzyskać kwalifikacje właściwe dla odpowiedniego rodzaju i zakresu urządzeń.
Terminy praktyk i egzaminu są wcześniej ustalane indywidualnie z każdym z kursantów.
Praca konserwatora wymaga szerszego spojrzenia na urządzenie niż sama znajomość jego obsługi. Suwnica jest zespołem współpracujących elementów konstrukcyjnych, mechanicznych i elektrycznych, których stan ma znaczenie dla bezpieczeństwa transportowanego ładunku oraz osób pracujących w otoczeniu urządzenia.
Podczas szkolenia uczestnik poznaje zależności pomiędzy konstrukcją nośną, mechanizmami podnoszenia i jazdy, napędami, elementami chwytającymi, sterowaniem i układami zabezpieczającymi. Dzięki temu łatwiej ocenić, które objawy mogą świadczyć o zużyciu albo nieprawidłowej pracy konkretnego zespołu.
Istotną częścią przygotowania jest także poznanie zasad wykonywania przeglądów, pracy z dokumentacją oraz postępowania w przypadku zauważenia nieprawidłowości. Celem kursu jest przygotowanie do konserwacji urządzeń transportu bliskiego w zakresie odpowiadającym suwnicom, wciągnikom i wciągarkom, a nie do pracy operatora.
Zakres kursu obejmuje zagadnienia potrzebne do zrozumienia budowy i działania urządzeń, oceny ich stanu technicznego oraz wykonywania czynności konserwacyjnych zgodnie z dokumentacją i zakresem kwalifikacji.
Po zakończeniu szkolenia uczestnik otrzymuje zaświadczenie GREMA potwierdzające udział w kursie i zrealizowany zakres przygotowania.
Po pozytywnym wyniku właściwego postępowania możliwe jest uzyskanie zaświadczenia kwalifikacyjnego do konserwacji suwnic, wciągników i wciągarek w odpowiednim zakresie.
Suwnice, wciągniki i wciągarki należą do urządzeń wykorzystywanych do podnoszenia i przemieszczania ładunków. Choć mogą występować jako samodzielne rozwiązania, często tworzą jeden układ, w którym poszczególne zespoły odpowiadają za inne etapy ruchu ładunku.
Suwnica umożliwia podnoszenie oraz przemieszczanie ładunku w określonej przestrzeni roboczej. W zależności od konstrukcji może posiadać mechanizm jazdy mostu, mechanizm jazdy wózka oraz zespół odpowiedzialny za podnoszenie i opuszczanie ładunku.
Dla konserwatora szczególne znaczenie ma współpraca konstrukcji nośnej z mechanizmami podnoszenia i jazdy. Nieprawidłowość jednego zespołu może wpływać na funkcjonowanie całego urządzenia, dlatego podczas przeglądów istotna jest ocena suwnicy jako kompletnego układu.
Wciągnik lub wciągarka może realizować ruch podnoszenia albo przemieszczania ładunku i stanowić jeden z podstawowych zespołów urządzenia dźwignicowego. Konstrukcja i sposób napędu zależą od konkretnego rozwiązania technicznego.
Wciągniki i wciągarki mogą być także eksploatowane jako odrębne urządzenia. Dlatego konserwator powinien znać nie tylko ich funkcję w suwnicy, ale również charakterystyczne elementy konstrukcji, napędu, sterowania i zabezpieczeń.
W zakładach przemysłowych stosowane są różne konstrukcje suwnic dobierane do rodzaju transportowanego ładunku i warunków pracy. Najbardziej uniwersalne rozwiązania wykorzystują hak jako element chwytający, jednak w określonych zastosowaniach urządzenia mogą być wyposażone w chwytaki, czerpaki, elektromagnesy lub inne specjalistyczne osprzęty.
Suwnice ogólnego i specjalnego przeznaczenia mogą różnić się konstrukcją, wyposażeniem oraz sposobem realizacji ruchów roboczych. Z punktu widzenia konserwatora oznacza to konieczność rozumienia nie tylko podstawowej zasady działania suwnicy, ale także funkcji elementów charakterystycznych dla konkretnego rozwiązania.
Podczas szkolenia uczestnik poznaje zależności pomiędzy rodzajem urządzenia, zastosowanymi mechanizmami oraz wymaganiami dotyczącymi jego konserwacji. Dzięki temu przygotowanie nie ogranicza się do jednego modelu lub rodzaju suwnicy.
Przegląd konserwacyjny wymaga oceny elementów mających wpływ na bezpieczne i prawidłowe działanie urządzenia. Zakres kontroli zależy od konstrukcji suwnicy, jej wyposażenia oraz dokumentacji producenta, dlatego konserwator powinien umieć powiązać obserwowany stan poszczególnych zespołów z ich funkcją w urządzeniu.
Kontrola obejmuje elementy odpowiedzialne za podnoszenie, opuszczanie i przemieszczanie ładunku. Oceniany jest sposób pracy napędów, hamulców i innych podzespołów uczestniczących w przekazywaniu ruchu. Istotne są wszelkie objawy wskazujące na nierównomierną pracę, nadmierne zużycie lub nieprawidłowe działanie mechanizmu.
W zależności od konstrukcji urządzenia istotnej kontroli wymagają elementy przenoszące obciążenie oraz osprzęt służący do chwytania ładunku. Konserwator powinien zwracać uwagę na stan lin, łańcuchów, haków oraz innych elementów roboczych występujących w danym urządzeniu.
Nowoczesne suwnice wykorzystują rozbudowane układy elektryczne odpowiedzialne za zasilanie, realizację poleceń sterujących i kontrolowanie pracy mechanizmów. Konserwator powinien rozumieć funkcję podstawowych elementów instalacji oraz potrafić rozpoznawać nieprawidłowości związane z ich działaniem.
Układy elektryczne i zabezpieczenia mają ograniczać możliwość wystąpienia niebezpiecznych sytuacji podczas pracy urządzenia. W zależności od konstrukcji mogą obejmować ograniczniki, wyłączniki krańcowe, hamulce, blokady i inne rozwiązania wpływające na kontrolę ruchu oraz bezpieczne zatrzymanie mechanizmu.
Podczas konserwacji znaczenie ma również ocena dostępnych elementów konstrukcyjnych i połączeń. Widoczne odkształcenia, poluzowania, uszkodzenia lub inne nieprawidłowości mogą mieć znaczenie dla dalszej eksploatacji urządzenia i powinny zostać właściwie ocenione i udokumentowane.
Jedną z najważniejszych umiejętności konserwatora jest właściwa interpretacja objawów pojawiających się podczas eksploatacji urządzenia. Naturalne zużycie elementu, nieprawidłowa regulacja oraz uszkodzenie wpływające na bezpieczeństwo mogą wymagać odmiennego sposobu postępowania.
Konserwator powinien potrafić rozpoznawać zużycie, uszkodzenia i nieprawidłowości oraz oceniać je zgodnie z dokumentacją urządzenia i zakresem posiadanych kwalifikacji. Jeżeli stan określonego elementu może wpływać na bezpieczeństwo, dalsza eksploatacja nie powinna być traktowana jako ważniejsza od prawidłowej oceny technicznej.
Szkolenie przygotowuje uczestnika do świadomej analizy stanu urządzenia, a nie wyłącznie do mechanicznego wykonywania listy czynności konserwacyjnych.
Konserwator pracuje nie tylko przy samym urządzeniu, ale również z jego dokumentacją. Informacje o konstrukcji, sposobie eksploatacji, wymaganych czynnościach i ograniczeniach technicznych stanowią podstawę do prawidłowej oceny konkretnej suwnicy, wciągnika lub wciągarki.
Wykonane przeglądy, przeprowadzone czynności oraz stwierdzone nieprawidłowości powinny być właściwie dokumentowane. Dziennik konserwacji pozwala zachować ciągłość informacji o stanie technicznym urządzenia i wykonywanych przy nim pracach.
Podczas kursu uczestnik poznaje sposób pracy z dokumentacją techniczną i zasady prowadzenia zapisów związanych z konserwacją. To ważny element przygotowania do rzeczywistych obowiązków konserwatora.
Znajomość budowy urządzenia i przepisów jest podstawą, ale konserwator musi również potrafić zastosować tę wiedzę podczas pracy przy rzeczywistej suwnicy. Dlatego praktyczna część szkolenia koncentruje się na rozpoznawaniu elementów urządzenia, ocenie ich stanu i wykonywaniu czynności charakterystycznych dla konserwatora.
Zajęcia praktyczne przy suwnicy pozwalają przećwiczyć sposób prowadzenia kontroli, pracę z mechanizmami i zabezpieczeniami oraz prawidłowe reagowanie na zauważone nieprawidłowości. Uczestnik może dzięki temu lepiej zrozumieć zależności pomiędzy teorią a rzeczywistą konstrukcją urządzenia.
Jeżeli organizacja szkolenia i warunki techniczne na to pozwalają, zajęcia praktyczne mogą być prowadzone również na urządzeniu wykorzystywanym w przedsiębiorstwie klienta. Takie rozwiązanie pozwala odnieść szkolenie bezpośrednio do konstrukcji spotykanej później w miejscu pracy.
Szkolenie przygotowuje do sprawdzenia kwalifikacji w zakresie konserwacji urządzeń objętych wybranym zakresem. Uczestnik powinien znać budowę suwnic, wciągników i wciągarek, zasadę działania ich mechanizmów, funkcję zabezpieczeń oraz zasady bezpiecznego wykonywania czynności konserwacyjnych.
Przygotowanie obejmuje zarówno wiedzę techniczną, jak i umiejętności związane z oceną rzeczywistego urządzenia. Dlatego część praktyczna kursu stanowi istotne uzupełnienie zagadnień omawianych podczas teorii.
Po pozytywnym wyniku odpowiedniego sprawdzenia kwalifikacji możliwe jest uzyskanie zaświadczenia kwalifikacyjnego UDT w rodzaju i zakresie odpowiadającym urządzeniom objętym postępowaniem.
Samo ukończenie kursu nie jest równoznaczne z uzyskaniem kwalifikacji UDT. Zadaniem szkolenia jest przygotowanie uczestnika do potwierdzenia wymaganej wiedzy i umiejętności.
W praktyce często używa się określenia uprawnienia UDT na suwnice, jednak w przypadku konserwatora kluczowe znaczenie ma właściwy zakres kwalifikacji potwierdzony odpowiednim dokumentem. Kurs jest etapem przygotowującym do tego procesu, ale nie zastępuje sprawdzenia kwalifikacji.
Po pozytywnym wyniku możliwe jest uzyskanie zaświadczenia kwalifikacyjnego w zakresie odpowiadającym określonej grupie urządzeń. Dzięki temu zakres wykonywanych czynności można powiązać z konkretnymi suwnicami, wciągnikami i wciągarkami objętymi kwalifikacją.
Dlatego przed rozpoczęciem szkolenia warto prawidłowo określić, jakie urządzenia uczestnik będzie później konserwował i jaki zakres kwalifikacji jest mu potrzebny.
Suwnice i inne urządzenia dźwignicowe są wykorzystywane przede wszystkim tam, gdzie regularnie przemieszcza się ciężkie elementy, materiały lub półprodukty. Dotyczy to zakładów produkcyjnych, hal przemysłowych, magazynów, centrów logistycznych, warsztatów oraz wielu przedsiębiorstw związanych z utrzymaniem ruchu i obsługą infrastruktury technicznej.
Kurs może być odpowiedni dla mechaników, elektryków, automatyków, pracowników utrzymania ruchu oraz innych osób o profilu technicznym, które chcą rozszerzyć kompetencje o konserwację suwnic, wciągników i wciągarek.
Szkolenie może również stanowić element przygotowania pracowników przedsiębiorstwa, które eksploatuje własne urządzenia i chce rozwijać kompetencje techniczne wewnątrz zakładu.
Zakres przygotowania konserwatora powinien odpowiadać urządzeniom, z którymi uczestnik będzie miał do czynienia w praktyce. Dlatego podczas kursu omawiane są nie tylko ogólne zasady działania suwnic, ale również różnice wynikające z konstrukcji, wyposażenia i przeznaczenia poszczególnych urządzeń.