W 2026 i 2027 roku temat uprawnień na wózki widłowe wraca z bardzo praktycznego powodu. Część starych imiennych zezwoleń zakładowych traci ważność, a wielu operatorów musi też sprawdzić termin ważności zaświadczeń UDT. Nie wystarczy więc wiedzieć, że dokument został kiedyś wydany. Trzeba sprawdzić, jaki to dokument, kiedy został wystawiony i czy nadal daje podstawę do pracy.
Największe ryzyko dotyczy osób, które pracują na starych dokumentach zakładowych, posiadają dawne zaświadczenia UDT bez daty ważności albo zbliżają się do końca ważności aktualnego zaświadczenia kwalifikacyjnego. Dla pracownika oznacza to konieczność sprawdzenia swoich dokumentów. Dla pracodawcy – obowiązek dopuszczania do obsługi wózka tylko osób z właściwymi kwalifikacjami.
Dlaczego warto sprawdzić uprawnienia właśnie teraz?
Wielu operatorów nadal zakłada, że raz zdobyte uprawnienia na wózki widłowe są ważne bez ograniczeń. To błąd. Obecnie trzeba odróżnić co najmniej trzy rodzaje dokumentów: stare imienne zezwolenie zakładowe, zaświadczenie kwalifikacyjne UDT z datą ważności oraz dawne zaświadczenie UDT bez wpisanej daty ważności.
Każdy z tych dokumentów działa inaczej. Stare zezwolenia zakładowe wygasają etapami – część z końcem 2026 roku, a ostatnia grupa z końcem 2027 roku. Zaświadczenia kwalifikacyjne UDT również mogą mieć datę końcową, której trzeba pilnować. Z kolei dawne zaświadczenia UDT bez daty ważności nie powinny być traktowane jako bezterminowe.
UDT wyjaśnia zasady przedłużania zaświadczeń kwalifikacyjnych bardzo konkretnie: zaświadczenia bez daty ważności, czyli wydane przed 1 czerwca 2019 roku lub na podstawie wniosków o egzamin złożonych przed tą datą, straciły ważność z końcem 2023 roku. Oznacza to, że od 1 stycznia 2024 roku nie powinny być traktowane jako aktualne, jeżeli nie zostały wcześniej przedłużone. UDT wskazuje też, że zaświadczenia z wpisaną datą ważności tracą ważność zgodnie z datą widniejącą na dokumencie. Sprawdź zasady przedłużania zaświadczeń kwalifikacyjnych UDT.
Stare imienne zezwolenia bez UDT – kiedy tracą ważność?
Stare imienne zezwolenia zakładowe to dokumenty wydawane kiedyś przez pracodawców. Nie są tym samym co zaświadczenie kwalifikacyjne UDT. Ich ważność zależy od daty wystawienia dokumentu.
- zezwolenia wystawione do 31 grudnia 2004 roku – utraciły ważność 31 grudnia 2023 roku,
- zezwolenia wystawione od 1 stycznia 2005 roku do 31 grudnia 2014 roku – są ważne maksymalnie do 31 grudnia 2026 roku,
- zezwolenia wystawione od 1 stycznia 2015 roku do 10 sierpnia 2018 roku – są ważne maksymalnie do 31 grudnia 2027 roku.
Ważne jest dokładne sprawdzenie dat. Dokument wydany po 10 sierpnia 2018 roku jako zwykłe imienne zezwolenie zakładowe nie działa na tych zasadach. Po tej dacie pracodawca nie mógł już skutecznie wydawać nowych zezwoleń tego typu dla wózków objętych obowiązkiem kwalifikacji.
Zmiana pracy a stare zezwolenie zakładowe
Stare imienne zezwolenie zakładowe nie działa tak jak zaświadczenie UDT. Było wydawane przez konkretnego pracodawcę i dotyczyło pracy w określonym zakładzie. Nie można zabrać go do nowej firmy i traktować jako dokumentu uprawniającego do obsługi wózka u innego pracodawcy.
Oznacza to, że przy zmianie pracy stare zezwolenie zakładowe przestaje być praktyczną podstawą do dopuszczenia operatora do obsługi wózka. W takiej sytuacji potrzebne jest zaświadczenie kwalifikacyjne UDT albo ponowne uzyskanie kwalifikacji zgodnie z aktualnymi zasadami.
To szczególnie ważne dla osób, które planują zmianę zatrudnienia w magazynie, produkcji, logistyce lub firmie budowlanej. Starego zezwolenia zakładowego nie przenosi się między firmami.
Zaświadczenie UDT też może mieć termin ważności
Zaświadczenie kwalifikacyjne UDT to dokument wydawany po zdanym egzaminie. Nie należy jednak zakładać, że każde zaświadczenie UDT jest ważne bezterminowo. Obecnie wiele dokumentów ma określoną datę ważności i wymaga przedłużenia przed jej upływem.
Jeżeli operator posiada zaświadczenie UDT z datą ważności przypadającą na 2026 lub 2027 rok, powinien wcześniej sprawdzić termin złożenia wniosku o przedłużenie. UDT podaje, że wniosek można składać po spełnieniu warunku oświadczenia, ale nie wcześniej niż 2 lata i nie później niż 3 miesiące przed datą ważności zaświadczenia. W praktyce oznacza to, że nie należy czekać do ostatniego miesiąca przed końcem ważności dokumentu.
Zobacz zasady przedłużenia na stronie UDT.
Uwaga na stare zaświadczenia UDT bez daty ważności
Osobną pułapką są stare zaświadczenia UDT bez wpisanej daty ważności. Taki dokument nie powinien być automatycznie uznawany za bezterminowy. Zgodnie z informacją UDT, wszystkie zaświadczenia kwalifikacyjne bez daty ważności, czyli wydane przed 1 czerwca 2019 roku lub na podstawie wniosków o egzamin złożonych przed tą datą, straciły ważność z końcem 2023 roku. Jeżeli nie zostały wcześniej przedłużone, od 1 stycznia 2024 roku nie dają już bezpiecznej podstawy do pracy.
Przeczytaj komunikat UDT o zaświadczeniach bez daty ważności.
W praktyce oznacza to, że operator ze starym dokumentem UDT bez daty powinien sprawdzić, czy zaświadczenie zostało przedłużone. Jeżeli nie, praca na takim dokumencie może być niedopuszczalna i konieczne może być ponowne podejście do egzaminu.
Co dokładnie wynika z komunikatu UDT?
Z informacji UDT wynikają trzy najważniejsze zasady dla operatorów:
- zaświadczenia kwalifikacyjne bez daty ważności straciły ważność z końcem 2023 roku, jeżeli nie zostały przedłużone,
- zaświadczenia kwalifikacyjne z datą ważności tracą ważność zgodnie z datą wpisaną na dokumencie,
- wniosek o przedłużenie trzeba złożyć w odpowiednim terminie: nie wcześniej niż 2 lata i nie później niż 3 miesiące przed końcem ważności dokumentu.
To oznacza, że operator nie powinien opierać się wyłącznie na tym, że posiada „jakiś dokument UDT”. Trzeba sprawdzić, czy na zaświadczeniu jest data ważności, czy dokument był przedłużony i czy termin złożenia wniosku jeszcze nie minął.
Jak przedłużyć zaświadczenie UDT?
Przedłużenie zaświadczenia UDT wymaga dopilnowania terminu. Wniosek może złożyć tylko osoba, na którą wydano zaświadczenie, i należy go złożyć do tej jednostki dozoru technicznego, która wydała dokument. UDT proceduje wyłącznie wnioski dotyczące zaświadczeń wydanych przez UDT.
Wniosek można złożyć nie wcześniej niż 2 lata i nie później niż 3 miesiące przed datą ważności zaświadczenia. Trzeba również złożyć oświadczenie, że przez co najmniej 3 lata w okresie ostatnich 5 lat ważności zaświadczenia wykonywało się czynności objęte zakresem dokumentu.
UDT opisuje zasady przedłużania zaświadczeń kwalifikacyjnych.
Spełnienie warunku praktyki potwierdza się przez oświadczenie składane pod rygorem odpowiedzialności karnej. UDT nie wskazuje obowiązku dołączania do wniosku kopii umów, świadectw pracy ani innych dokumentów zatrudnienia. Oświadczenie musi być jednak zgodne z prawdą.
Co ważne, przedłużenie zaświadczenia złożone w terminie nie wymaga ponownego zdawania egzaminu. Wniosek można złożyć elektronicznie przez portal eUDT albo tradycyjnie, korzystając z formularza UDT.
Dla osób składających dokumenty tradycyjnie UDT udostępnia formularz „Wniosek o przedłużenie okresu ważności zaświadczenia kwalifikacyjnego”. Pobierz formularz ze strony UDT.
Jeżeli wniosek zostanie złożony po terminie 3 miesięcy przed dniem upływu ważności zaświadczenia, zaświadczenie nie zostanie przedłużone. W takiej sytuacji konieczne może być ponowne uzyskanie kwalifikacji, czyli przygotowanie do egzaminu i zdanie egzaminu UDT.
Kto powinien sprawdzić dokumenty w 2026 roku?
Rok 2026 jest szczególnie ważny dla osób, które nadal pracują na imiennych zezwoleniach zakładowych wystawionych od 1 stycznia 2005 roku do 31 grudnia 2014 roku. Te dokumenty są ważne maksymalnie do końca 2026 roku.
Dokumenty powinni sprawdzić przede wszystkim:
- operatorzy ze starymi imiennymi zezwoleniami wydanymi w latach 2005-2014,
- osoby, którym zaświadczenie UDT kończy się w 2026 roku,
- operatorzy posiadający stare zaświadczenie UDT bez daty ważności, które nie zostało przedłużone,
- pracownicy planujący zmianę pracy,
- osoby wracające do pracy jako operator po przerwie,
- pracodawcy zatrudniający operatorów ze starymi dokumentami,
- firmy kupujące nowe wózki lub zmieniające flotę sprzętu.
Nie warto czekać do ostatniego miesiąca. Jeżeli okaże się, że dokument nie daje już podstawy do pracy, może zabraknąć czasu na kurs, egzamin albo uporządkowanie dokumentacji.
Kto powinien sprawdzić dokumenty w 2027 roku?
Rok 2027 dotyczy głównie osób posiadających stare imienne zezwolenia zakładowe wystawione od 1 stycznia 2015 roku do 10 sierpnia 2018 roku. To ostatnia grupa takich dokumentów objęta okresem przejściowym. Po 31 grudnia 2027 roku praca na tej podstawie nie będzie już możliwa.
W praktyce nie zawsze warto czekać do końca terminu. Jeżeli operator chce zmienić pracę, obsługiwać wózki w innym zakładzie albo nie ma pewności, czy jego dokument jest aktualny, powinien wcześniej zaplanować kurs i egzamin UDT.
Jak sprawdzić, jaki dokument się posiada?
Najpierw trzeba ustalić, jaki dokument znajduje się w aktach pracownika lub w dokumentach operatora. Sama nazwa „kurs na wózek” nie wystarczy, bo różne dokumenty mają różne znaczenie.
- Certyfikat ukończenia kursu – potwierdza udział w szkoleniu, ale sam w sobie nie musi być podstawą do obsługi wózka.
- Imienne zezwolenie zakładowe – dawny dokument wydany przez konkretnego pracodawcę, ważny tylko w określonych warunkach i tylko do wskazanego terminu przejściowego.
- Zaświadczenie kwalifikacyjne UDT z datą ważności – dokument po egzaminie, który trzeba przedłużyć przed końcem terminu.
- Stare zaświadczenie UDT bez daty ważności – dokument, który mógł utracić ważność z początkiem 2024 roku, jeżeli nie został przedłużony.
Jeżeli dokument budzi wątpliwości, warto sprawdzić go wcześniej. Dotyczy to szczególnie osób, które od lat pracują w jednym zakładzie i nie aktualizowały dokumentów po zmianach przepisów.
Kiedy trzeba zrobić kurs lub egzamin UDT?
Kurs i egzamin UDT będą potrzebne wtedy, gdy dokument nie daje już pewnej podstawy do pracy. Dotyczy to między innymi osób zmieniających pracodawcę, operatorów ze starymi zezwoleniami zakładowymi, osób z nieprzedłużonym zaświadczeniem UDT bez daty oraz tych, które nie zdążyły złożyć wniosku o przedłużenie w wymaganym terminie.
Kurs na wózki widłowe UDT warto zaplanować także wtedy, gdy operator posiada tylko certyfikat ukończenia szkolenia, ale nie ma zaświadczenia kwalifikacyjnego UDT. W wielu zakładach taki dokument nie wystarczy do dopuszczenia do obsługi wózka jezdniowego podnośnikowego.
Szkolenie przygotowuje do egzaminu przed komisją UDT. Obejmuje część teoretyczną i praktyczną, a po pozytywnym wyniku egzaminu operator otrzymuje zaświadczenie kwalifikacyjne w zakresie objętym egzaminem.
Co grozi za pracę bez ważnych uprawnień?
Brak ważnych uprawnień to problem dla operatora i pracodawcy. Pracownik nie powinien być dopuszczony do obsługi wózka, jeżeli nie ma właściwego dokumentu. Dla firmy oznacza to ryzyko przy kontroli, problemy po wypadku oraz konieczność szybkiego uporządkowania kwalifikacji pracowników.
W praktyce najbezpieczniej jest nie czekać na kontrolę lub sytuację awaryjną. Lepiej wcześniej sprawdzić dokumenty, ustalić daty ważności i zaplanować przedłużenie albo kurs UDT.
Co zrobić teraz?
Sprawdzenie uprawnień nie musi być skomplikowane. Wystarczy przejść przez kilka kroków:
- Sprawdzić, czy dokument jest imiennym zezwoleniem zakładowym, czy zaświadczeniem UDT.
- Sprawdzić datę wystawienia dokumentu.
- Sprawdzić, czy na zaświadczeniu UDT widnieje data ważności.
- Ustalić, czy stare zaświadczenie UDT bez daty zostało przedłużone.
- Przy imiennym zezwoleniu zakładowym sprawdzić, czy nadal pracuje się u tego samego pracodawcy.
- Jeżeli dokument wygasa w 2026 lub 2027 roku, zaplanować przedłużenie, kurs albo egzamin.
- Nie odkładać sprawy na ostatni miesiąc.
W 2026 i 2027 roku najważniejsze jest nie samo posiadanie dokumentu, ale sprawdzenie, czy nadal daje on prawo do pracy. Jeżeli pojawia się wątpliwość, bezpiecznym rozwiązaniem jest wcześniejsze przygotowanie do egzaminu UDT albo złożenie wniosku o przedłużenie zaświadczenia w wymaganym terminie.
Sprawdź aktualną ofertę: kurs na wózki widłowe UDT.
Artykuł opiera się na zasadach publikowanych przez Urząd Dozoru Technicznego oraz przepisach dotyczących kwalifikacji operatorów urządzeń technicznych.
